Tác giả: bộ Y tếChuyên ngành: Hồi sức cấp cứuNhà xuất bản:Bộ Y tếNăm xuất bản:2015Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền tróc nã cập: xã hội

RẮN CẠP NIA CẮN

ĐẠI CƯƠNG

Rắn độc cắn là 1 trong cấp cứu giúp thường gặp gỡ ở hồ hết lúc, phần nhiều nơi. Ở Việt Nam cho đến lúc này đã phạt hiện tất cả 60 chủng loại rắn độc, tuy vậy các loại rắn cạp nia là 1 trong những trong số loài rắn độc nhất. Các loài rắn cạp nia thường tạo nhiễm độc đáo là rắn cạp nia miền bắc bộ (Bungarus multicinctus)và rắn cạp nia miền nam (Bungarus candidus).

Bạn đang xem: Rắn cạp nong cắn có chết người không

Nọc rắn cạp nia bao gồm chứa các độc tố hậu synape và đặc biệt quan trọng độc tố tiền synape khiến liệt mềm kéo dài. Nọc rắn cạp nia khu vực miền bắc và rắn cạp nia miền

Nam có thể chứa độc tố hình dạng natriuretic peptide tăng thải natri qua thận dẫn đến hạ natri máu.

Hầu hết các trường đúng theo bị rắn cạp nia cắn sẽ ảnh hưởng liệt cơ dẫn tới suy hô hấp với tử vong còn nếu như không được nhanh chóng mang đến cơ sở y tế gần nhất để cung cấp cứu, khám chữa kịp thời, lành mạnh và tích cực với các biện pháp cung cấp cứu, hồi sức, đặc biệt thở máy. Ngày tiết thanh phòng nọc rắn sệt hiệu giúp bệnh dịch nhân nhanh chóng tự thở và quăng quật máy, rút ngắn đáng kể thời hạn nằm viện với giảm các biến chứng.

NGUYÊN NHÂN

Các loại rắn cạp nia sinh sống Việt Nam

Rắn cạp nia Nam (Bungarus candidus ): mang tên khác là rắn mai gầm, thương hiệu tiếng Anh Malayan krait. Phân bố: miền trung và nam Việt Nam: Nghệ An, Quảng Bình, thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Phú Yên, Đắk Nông, Đắc Lắc, Lâm Đồng, Nha Trang, Ninh Thuận, Tây Ninh, Đồng Nai.

Rắn cạp nia Bắc (Bungarus multicinctus ): tên gọi khác là rắn cạp nia, rắn vòng trắng. Thương hiệu tiếng Anh: Chinese krait. Phân bố: miền bắc và khu vực miền trung (từ Huế trở ra). 

 

*
*

Hình 17.1: Rắn cạp nia nam giới Hình 17.2: Rắn cạp nia Bắc

Rắn cạp nia sông Hồng (Bungarus slowinskii): còn hotline làrắn cạp nia sông Hồng, tên tiếng Anh: Red river krait. Phân bố: Dọc sông Hồng (miền Bắc), Quảng Trị, Quảng Nam, vượt Thiên Huế.

Rắn cạp nia đầu rubi (Bungarus flaviceps ), thương hiệu tiếng Anh: Red-headed krait. Phân bố: Đồng Nai, Lâm Đồng, Bình Thuận, Bà Rịa-Vũng Tàu

*
*

Hình 17.3: Rắn cạp nia sồng Hồng Hình 17.4: Rắn cạp nia đầu quà (

Lý vì bị rắn cắn thường gặp

Người nông dân lúc lao động, fan đánh, bắt cá ở ao hồ bị gặm khi lội nước (thường ở chân), hoặc bắt cá vào lưới bị cắn(thường vào tay), vô tình bị cắm khi quốc bộ trên đường, bị gặm khi sẽ ngủ ngoài cánh đồng, trên mặt nền nhà (rắn cạp nia rất hấp dẫn b vào nhà).

CHẨN ĐOÁN

Lâm sàngTại chỗ

Thường không tồn tại dấu hiệu gì, đôi lúc chỉ nhìn thấy 2 dấu móc nhỏ tuổi như đầu kim.

Tại chỗ vết cắn không phù nề, ko hoại tử. Không thấy móc độc bởi móc độc của rắn cạp nia khôn cùng nhỏ.

Toàn thân

Thời gian ủ bệnh: thường trong khoảng vài giờ sau thời điểm bị cắn, bệnh dịch nhân bắt đầu bị liệt những cơ, theo sản phẩm tự từ những cơ vùng đầu mặt cổ, cơ liên sườn, cơ hoành và sau cùng là những chi. Khi phục sinh thường ngọn bỏ ra là nơi hồi sinh trước.

Sụp mi: là 1 trong những dấu hiệu đầu tiên, căn bệnh nhân thể hiện giống như bi thương ngủ, thường cuối cùng sẽ sụp mi hoàn toàn, ko mở được mắt. Mặc dù nhiên, người bệnh cũng không nhắm kín được mắt yêu cầu dễ bị khô giác mạc, bến chứng viêm, loét giác mạc trường hợp mắt không được dọn dẹp vệ sinh và đóng kín hai bờ mi.

Đồng tử dãn về tối đa, trường tồn lâu suốt quá trình nằm viện cũng giống như đồng tử không co khi chiếu đèn (mất bức xạ ánh sáng) là một trong trong vết hiệu đặc thù chỉ gặp mặt ở rắn cạp nia cắn.

Liệt vận nhãn: các cơ bị liệt, nhãn cầu giảm bớt vận động hoặc bất động.

Đau họng, nói cạnh tranh và há miệng hạn chế, cạnh tranh nuốt dẫn tới ứ ứ đờm rãi là những tín hiệu của liệt hầu họng thường xuất hiện chủ yếu đuối ở đa số BN bị rắn cạp nia cắn. Đây là tín hiệu được các bác sỹ lâm sàng rất để ý và là yếu ớt tố đưa ra quyết định cho hướng dẫn và chỉ định đặt NKQ.

Liệt cơ liên sườn, cơ hoành: thường gặp, tạo suy hô hấp. Suy thở là tại sao chính dẫn đến tử vong và thương tổn nặng nề lên đến BN bởi vì rắn cạp nia cắn.

Liệt chi: liệt đối xứng nhì bên, ngọn đưa ra là khu vực liệt sau cuối và trong vô số nhiều trường hợp có thể còn vận chuyển nhẹ giúp cho việc tiếp xúc giữa bệnh nhân và thày thuốc, fan nhà. 

Tri giác: chất độc rắn cạp nia chỉ khiến độc cùng với thần khiếp ngoại biên, người bệnh bị liệt hoàn toàn các cơ thể hiện giống mê mẩn sâu hoặc mất óc nhưng thực tiễn bệnh nhân vẫn tỉnh táo bị cắn dở và thừa nhận thức hồ hết thứ xung quanh nếu được cung ứng hô hấp đầy đủ.

Tim mạch: thường có nhịp nhanh xoang, tăng tiết áp.

Tiêu hóa: căn bệnh nhân rất có thể có giảm nhu hễ ruột, dễ dàng bị táo khuyết bón.

Tiết niệu: thường có cầu bàng quang, số lượng nước tiểu rất có thể tăng bởi lượng natri được đào thải qua nước tiểu tăng. 

Da niêm mạc: rất có thể có vã mồ hôi, domain authority lạnh.

Cơ: thông thường sẽ có đau các cơ, đau toàn thân, tăng cảm giác đau. Người bị bệnh bị liệt mềm các cơ với nằm bất động nhưng ít gặp tiêu cơ vân hoặc nếu bao gồm thường tiêu cơ vân mức độ nhẹ.

Cận lâm sàng

Ngoài các xét nghiệm thường thì như: phương pháp máu, sinh hoá tiết (urê, creatinin, AST, ALT, ...).

Điện giải máu cùng điện giải niệu: nhất là natri máu với natri niệu, cần chú ý xét nghiệm hay xuyên, tùy thuộc vào mức độ hoàn toàn có thể xét nghiệm từ 1-3 lần/ngày. Thường gặp mặt hạ natri máu. Hạ natri huyết nặng có thể xuất hiện từ thời điểm ngày thứ nhất, thường xuyên rõ từ thời điểm ngày thứ 2 với nặng nhất vào ngày thứ 3-5.

Chụp xquang phổi, chụp cắt lớp não khi người mắc bệnh liệt body toàn thân để rõ ràng với mê man do bệnh lý não.

Điện vai trung phong đồ: nhịp cấp tốc xoang, ko có biểu thị tăng gánh thất trái (phân biệt tăng huyết áp mới lộ diện do rắn cạp nia gặm với tăng tiết áp có từ trước).

Chẩn đoán xác định, nhờ vào các tình huống sau:

Bệnh nhân bị rắn cắn, bắt được rắn và sở hữu rắn hoặc hình ảnh của rắn tới, hoặc miêu tả rõ rắn có khúc black khúc trắng.

Bệnh nhân nghi bị động vật hoang dã (không nhìn rõ) cắn, sau đó xuất hiện những triệu chứng đặc thù của rắn cạp nia cắn (vết gặm không sưng, nhức họng, khó há miệng, nói khó, sụp mi, yếu ớt chân tay, nặng nề thở, tiểu đồng giãn to, hạ natri máu,...).

Trường hợp không bắt gặp rắn và chần chờ bị gặm hay không, dựa vào:

(1) lâm sàng: bệnh nhân trước đó vẫn khỏe mạnh, thốt nhiên nhiên mở ra các triệu chứng đặc trưng của rắn cạp nia cắn sau khoản thời gian ngủ dậy (thường ngủ bên trên nền đất) hoặc sau khi đi làm việc hoặc đi chơi về (thường qua các bờ, bụi cây, ruộng bao gồm nước hoặc ngay gần nước, ao, hồ, kênh, mương, máng, sông), vào viện vì những bệnh cảnh khác biệt (VD hôn mê, sụp mi, đau họng, mờ mắt, yếu ớt cơ)

(2): đã loại trừ các lý do khác, VD tai phát triển thành mạch não, ngộ độc thuốc ngủ, an thần.

Chẩn đoán phân biệt

Các bệnh tật hoặc tổn thương thần kinh trung ương (viêm não, tai biến mạch não, u não,...): mê man thật sự cùng sâu, nếu gồm mất não thì đái nhạt, tăng natri máu, thường huyết áp tụt (rắn cạp nia cắn: năng lượng điện não cho biết bệnh nhân vẫn tỉnh, các dấu hiệu sống ổn định định, không có phù óc hay bất thường về kết cấu não, huyết áp hay tăng, natri niệu tăng, áp lực thẩm thấu với tỷ trọng nước tiểu tăng, natri ngày tiết hạ).

Rắn hổ chúa cắn, rắn hổ mang cắn: liệt tựa như nhưng thường nhẹ hơn và chỉ trong tầm vài ngày. Tất cả sưng nề, hoại tử vùng vết cắn.

Các bệnh án thần gớm ngoại biên khác: Guillain Barré, porphyria, nhược cơ.

Các vì sao hôn mê khác: hạ con đường máu, ngộ độc thuốc,...

ĐIỀU TRỊ

Nguyên tắc điều trị

Bệnh nhân bị rắn cắm hoặc nghi ngại bị rắn cạp nia cắn cần phải đưa ngay đến các cơ sở y tế có chức năng cấp cứu giúp hồi sức, đặc biệt là đặt vận khí quản và thở máy. Lưu ý đảm bảo hô hấp trong quá trình vận chuyển.

Điều trị triệu chứng, điều trị hỗ trợ: những biện pháp cấp cho cứu, hồi sức, đặc biệt quan trọng đặt nội khí quản, thở máy với điều trị những triệu triệu chứng khác, phòng cùng điều trị những biến bệnh do liệt, tiêu giảm vận động, thở thiết bị kéo dài.

Dùng huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia: là điều trị tối ưu, rút ngắn thời hạn thở đồ vật và thời gian nằm viện, giảm bớt được các biến chứng.

Điều trị vắt thểSơ cứu:

Trường hợp biết được rắn cạp nia cắn

Mục tiêu sơ cứu:Làm chậm rì rì sự hấp phụ của nọc độc về tuần trả hệ thống, giúp kéo dài thời gian người bệnh chưa bị liệt tính đến khi cho tới được cơ sở y tế gần nhất. Cấp cho cứu thở khi người bệnh bị liệt, suy thở để bảo vệ tính mạng bệnh nhân trong thời hạn vận chuyển.

Động viên người bị bệnh yên tâm, đỡ lo lắng.

Kỹ thuật băng ép bất động:

Vết cắn ở chân, tay.

Dùng băng rộng khoảng tầm 5 -10 cm, đề xuất dài ít nhất 4-5 m với những người lớn, rất có thể băng chun giãn, băng vải, hoặc tự sản xuất từ khăn, quần áo. Tháo đồ trang sức quý ở chân, tay bị cắn. Không cầm cố cởi xống áo nếu thấy khó, hoàn toàn có thể băng đè lên trên quần áo. Thực hiện theo công việc sau (theo thiết bị tự từ trên xuống dưới)

*

*

*

*

Hình 17.5 cho 17.8: chuyên môn băng ép bất động 

(Trung trung ương chống độc, bệnh viện Bạch Mai)

Đặt băng làm việc vùng quanh ngón tay, chân

Băng tương đối chặt nhưng không thật mức (vẫn còn sờ thấy mạch đập, đủ để luồn một ngón tay qua giữa các nếp băng một bí quyết khó khăn).

Bắt đầu băng từ bỏ ngón tay hoặc chân cho tới bẹn hoặc nách (để hở móng tay, chân).

Xem thêm: Lịch Thi Đấu Chung Kết U23 Việt Nam Olympic Tokyo 2021, Lịch Thi Đấu Trận Chung Kết U23 Châu Á

Dùng nẹp cứng (miếng gỗ, que, miếng bìa cứng,...) để cố định chân, tay.

Vết cắn sống bàn, ngón tay, cẳng tay:

Băng nghiền bàn, ngón tay, cẳng tay.

Dùng nẹp cố định cẳng bàn tay.

Dùng khăn hoặc dây treo lên cổ bệnh dịch nhân.

Vết cắn sinh sống thân mình, đầu, mặt cổ: dùng gạc, vải vóc hoặc giấy gấp sinh sản thành miếng có kích thước khoảng 5cm2, dày 2-3cm để trực tiếp lên vết gặm và ấn giữ tiếp tục lên vùng bị gặm nhưng không làm hạn chế cử rượu cồn thành ngực tuyệt hít thở của bệnh dịch nhân.

Kết hợp các biện pháp khác trên phố vận chuyển người mắc bệnh đến bệnh viện:

Nếu bệnh nhân khó thở: hỗ trợ hô hấp theo điều kiện tại chỗ, hà hơi thổi ngạt, bóp láng ambu qua mask hoặc đặt vận khí quản tiếp đến bóp trơn hoặc thở máy.

Nếu không có băng to phiên bản như trên hoặc không bảo vệ làm chuẩn kỹ thuật băng ép bất động, hoàn toàn có thể ga rô tĩnh mạch máu (chú ý ko ga rô động mạch vày gây thiếu hụt máu, nguy cơ tiềm ẩn tổn thương đoạn chi).

Trích rạch, nặn máu, rửa vệt cắn: sau khoản thời gian đã băng ép hoặc garo tĩnh mạch, rất có thể chích, rạch da, nặn máu dưới vòi nước tan hoặc trong chậu thau nước sạch, để ý chỉ rạch dài không thực sự 1cm cùng sâu không quá 0,5cm, con đường rạch dọc theo trục của chi.

Vận chuyển: ko để người bị bệnh tự đi lại, để vùng bị gặm thấp hơn vị trí của tim, hối hả vận chuyển người bị bệnh tới cơ sở y tế gần nhất có đk đặt sinh khí quản với bóp bóng hoặc thở máy.

Các phương án không khuyến cáo: mất thời gian đi kiếm thày lang lá thuốc và chờ đón tác dụng của những biện pháp này, gây năng lượng điện giật, đắp những loại dung dịch y học dân tộc, hoá chất lên vết cắn, sử dụng hòn đá chữa trị rắn cắn, chườm giá buốt vết cắn (chườm đá).

Nếu bệnh nhân khó thở: gọi cấp cứu hoặc nhân viên cấp dưới y tế vị trí gần nhất, hô hấp nhân tạo, hoàn toàn có thể hà tương đối thổi ngạt, bóp láng ôxy qua mask hoặc ống vận khí quản (tuỳ theo đk tại chỗ).

Tại bệnh dịch viện:

Điều trị triệu chứng, khám chữa hỗ trợ:

Đặt NKQ, thở máy kiểm soát và điều hành thể tích hoặc áp lực kết hợp các biện pháp phòng chống xẹp phổi.

Truyền dịch: giảm bớt dịch truyền nếu không có chỉ định bù dịch

Theo dõi natri máu tối thiểu 1 lần/ngày nhằm phát hiện kịp thời hạ natri máu.

Điều trị hạ natri máu bởi dung dịch natriclorua 2% (phác đồ gia dụng dưới đây).

Tăng máu áp, nhịp nhanh xoang: dùng các thuốc chẹn beta giao cảm, ví dụ như bisoprolol, atenolol, propranolol,…

Phòng và khám chữa viêm phổi dịch viện.

Chăm sóc mắt:nếu bệnh nhân thở máy: tức thì từ khi vào yêu cầu rửa mắt bởi natri clorua 0,9%, băng mắt bảo vệ hai bờ ngươi khép kín, bé dại dầu A 3h/lần, tra phòng sinh khi có viêm giác mạc, kết mạc.

Ph ng chống loét: lật trở bệnh nhân tiếp tục 3h/lần, xoa bóp những bị trí tỳ đè, ở đệm phòng loét,…

Dinh dưỡng: 35-40 Kcalo/kg/ngày.

Huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia:

Khi có triệu bệnh toàn thân đề nghị dùng nhanh chóng ngay.

Dùng phản bội ứng không thích hợp ở các đối tượng người sử dụng nguy cơ cao:

Test không thích hợp với HTKNR dương tính. Gồm tiền sử không phù hợp với các động thiết bị (như ngựa, cừu) được dùng để sản xuất HTKNR hoặc các chế phẩm ngày tiết thanh từ các động đồ gia dụng này (ví dụ tiết thanh giải độc tố uốn ván).

Cần buộc phải hội chẩn, xem xét giữa cường độ nặng của người bị bệnh đang bị, tác dụng và nguy cơ tiềm ẩn dị ứng, đặc biệt quan trọng phản vệ.

Dùng dung dịch dự phòng:

Corticoid, dùng 1 trong các 2 thuốc: prednisolone 50mg/lần, (trẻ em 0,50,7mg/kg/lần), uống hoặc methylprednisolone 40mg/lần (trẻ em 0,5mg/kg/lần) tiêm tĩnh mạch. Dùng vào những thời điểm: 13 giờ, 07 giờ với 01 tiếng trước khi sử dụng HTKNR.

Kháng histamin: diphenhydramine 10-20mg (trẻ em: 1,25mg/kg), tiêm bắp trước khi dùng HTKN.

Theo dõi gần kề mạch, huyết áp, da, niêm mạc và những dâu hiệu không phù hợp trong và sau khoản thời gian truyền HTKN.

Luôn sẵn sàng chuẩn bị cạnh giường các dụng cầm cố và thuốc cung cấp cứu phản bội vệ.

Cách cần sử dụng HTKN: Liều ban đầu 10 lọ, có thể thử test bằng phương pháp pha 01 lọ cùng với 100ml NaCl 0,9%, truyền tĩnh mạch, còn nếu như không có biểu thị dị ứng trộn nốt 9 lọ vào 200 ml NaCl 0,9% (5ml/kg cân nặng nặng) truyền trong 60-90 phút, về tối đa 30 lọ.

TIẾN TRIỂN VÀ BIẾN CHỨNG

Nếu có HTKNR cạp nia

Dùng HTKNR cạp nia là cách thức điều trị về tối ưu nhất. Bệnh nhân bị rắn cạp nia cắn được dùng HTKNR cạp nia đầy đủ liều (20 – 30 lọ) tiêm truyền tĩnh mạch vẫn chóng được rút ống NKQ với thôi thở máy. Thời gian điều trị trung bình bệnh nhân bị rắn cạp nia cắn nếu có HTKNR cạp nia là 3-5 ngày.

Không tất cả HTKNR cạp nia

Bệnh nhân bị rắn cạp nia cắn không được sử dụng HTKNR cạp nia phải được để ống NKQ và buộc phải thở máy. Thời gian điều trị trung bình người mắc bệnh bị rắn cạp nia cắn còn nếu không được sử dụng HTKNR cạp nia là 2-4 tuần.

Quá trình thở máy kéo dài sẽ kèm theo hầu hết biến bệnh do người bệnh nằm khám chữa thở máy kéo dãn dài như: viêm phổi bệnh dịch viện, viêm loét vì chưng nằm lâu, suy dinh dưỡng, tắc đờm ống NKQ, tụt ống NKQ, loét giác mạc, ...

PHÒNG TRÁNH RẮN CẠP NIA CẮN

Càng kị xa rắn thì sẽ càng tốt: ko bắt rắn, không màn biểu diễn rắn, không nạt doạ rắn, không cầm, ko trêu rắn ngay cả khi rắn đang chết. Đầu rắn đã chết vẫn rất có thể cắn người. Không bắt rắn, xua đuổi hoặc dồn ép rắn vào một khu vực với không gian chật hẹp.

Đặc biệt cảnh giác cùng với rắn sau những cơn mưa, khi bao gồm lũ lụt, hoa màu thu hoạch và thời hạn ban đêm.

Cố cố gắng đi ủng, dày cao cổ với quần dài, quan trọng khi đi trong đêm tối, đi ở quanh vùng nhiều cây cỏ.

Dùng đèn giả dụ ở trong bóng về tối hoặc vào ban đêm.

Không ở ngủ trực tiếp bên trên nền đất.

Không thò tay vào các hang, hốc nhằm bắt ếch, cua, cá. để ý quan ngay cạnh khi thao tác bằng bàn tay, bàn chân trần làm việc ruộng lúa hoặc ruộng nước có nhiều cây cỏ.

Không sống sống gần những nơi rắn thích trú ngụ hoặc thích mang đến như các đống gạch men vụn, gò đỏ nát, đống rác, tổ mối, vị trí nuôi các động thiết bị của gia đình.

ĐIỀU CHỈNH HẠ NATRI MÁU đến BỆNH NHÂN RẮN CẠP NIA CẮN BẰNG DUNG DỊCH NATRICLORUA 2%

PHA 500 ML DUNG DỊCH NATRICLORUA 2%.

Chai NaCl 9%o lọai 500ml đúc rút 60ml

Pha 12 ống NaCl 10% nhiều loại 5ml/ống (60ml) vào chai NaCl 9%o

Kết quả được 500ml dịch NaCl 2% tất cả 170 mmol Na

PHA 1000 ML NATRICLORUA 2%.

Chai NaCl 9%o lọai 1000ml rút ra 120ml

Pha vào 24 ống NaCl 10% các loại 5ml 

Kết quả dược 1lits dịch NaCl 2% tất cả 340 mmol Na

CÁCH BÙ QUA ĐƯỜNG TIÊU HÓA

NaCl nhiều loại gói 10g: pha với 60ml nước thanh lọc bơm qua sonde hoặc mang lại uống 6 lần/ ngày

ĐIỀU CHỈNH NATRI mang lại BỆNH NHÂN RẮN CẠP NIA CẮN CÓ HẠ NATRI MÁU

Na ≥ 130 mmol/l: muối nạp năng lượng 10g phân chia 6 bữa